De Brug - Geert Mak (2006)

,,Ik merkte al snel dat open en gesloten hier betrekkelijke begrippen zijn’’, schrijft Geert Mak (‘De eeuw van mijn vader’, ‘In Europa’) op bladzijde 72 van zijn boek ‘De Brug’ (,,een reisverslag over 500 meter’’). ,,Je kunt min of meer religieus gekleed gaan en, zoals ze dat hier zeggen, ‘een open geest’ hebben, en omgekeerd. Ik zag zwaar gesluierde meisjes - of, beter gezegd, figuren - over de brug lopen, lachend en babbelend met een vriendin in korte rok plus naveltruitje. Ik zag een hoofddoekmeisje innig gearmd met een jongen met ringetjes in zijn neus en tatoeages op de arm.’’
Welkom op de Galatabrug in Istanbul. Deze brug scheidt twee oude buurten van de Turkse stad. De zuidzijde is behoudend en gericht op het oosten, terwijl de noordelijke kant doortrokken is van de westerse mentaliteit. De brug zelf is daardoor zeer divers van samenstelling al lijkt overleven het belangrijkste bindmiddel van de mensen die hem bevolken. De handelaren, de bedelaars, de junkies, de vissers, allemaal proberen ze op hun eigen manier in hun levensbehoefte te voorzien. De meeste handelaren hebben bovendien een gezin of familie te onderhouden, die veelal ver weg in kleine dorpjes wonen.
Geert Mak stuitte voor het eerst op de brug toen hij in 1999 een rondreis maakte voor zijn boek ‘In Europa’. Gedurende een jaar verbleef hij elke maand een dag of tien in Istanbul. Hij bezocht met een tolk de brug en sprak daar met de mensen die er rondhangen, zitten te vissen, hun handelswaar proberen te verkopen of er alleen overheen lopen. ‘De Brug’ is daardoor niet alleen een boek geworden over de Galatabrug en de stad Istanbul, maar vooral een portret van de mensen die de brug en de stad bevolken. ,,Mensen die hun menselijkheid en gezond verstand overeind houden om niet te vervallen tot extremisme, fundamentalisme, jihadisme of doorgedraaid nationalisme’’, zoals de schrijver zei in een interview met het blad Boek.
Hoewel de brug letterlijk een brug tussen twee culturen zou kunnen zijn, bewijzen de verhalen in het boek van Geert Mak ook dat de verschillen soms groot zijn. Bovenal is ‘De Brug’, dat ook verschijnt in een Turkse vertaling, een boeiend en leerzaam journalistiek portret waarin je een heleboel te weten komt over de historie van Istanbul en de geschiedenis van de Galatabrug. En vooral dus over de mensen die onder moeilijke omstandigheden proberen hun hoofd boven water te houden. Zoals de theeschenker relativerend antwoordt op de vraag van Mak of hij zich houdt aan het verplichte vasten: ,,Voor mij is het elke dag ramadan!’’


15/10/2011 | boeken |