Een kunstliefhebber was hij niet, maar toen Elvin Post op Discovery Channel een documentaire zag over kunstroof en -vervalsing was het idee voor zijn nieuwe boek geboren. ‘Vals Beeld’ is zijn tweede thriller, met zijn eerste ‘Groene Vrijdag’ won hij in 2004 de Gouden Strop. ‘Vals Beeld’ is niet alleen een spannende thriller, het boek bevat tevens onthullende feiten over de kunstwereld.
Schrijver Elvin Post heeft de documentaire al verschillende keren gezien, maar nog steeds kijkt hij met plezier naar de scène waarin drie kunstkenners moeten oordelen over vijf werken van Karel Appel. Een aantal echte werken en een aantal vervalsingen van de hand van meestervervalser Geert Jan Jansen. Een van de kenners stelt dat als hij zegt dat een werk echt is, dat het dan ook zo is. Elvin Post weet inmiddels beter. Op televisie is te zien hoe de drie allen de fout ingaan bij één schilderij van Appel. ,,Ik ben er inmiddels wel achter dat die zogenaamde kenners het zeker niet altijd bij het rechte eind hebben.’’Elvin Post won twee jaar geleden als eerste debutant de Gouden Strop met zijn boek ‘Groene Vrijdag’. Nu is de Rotterdammer terug met zijn nieuwe thriller ‘Vals Beeld’, die zich afspeelt in de kunstwereld. Centraal staat de waargebeurde kunstroof die plaatsvond in het Isabella Stewart Gardner Museum in Boston. Post raakte gefascineerd door de feiten rond deze roof en verzon er zelf een spannend verhaal omheen. Daarbij liet hij de feiten indien nodig bewust los: ,,Als je een boek baseert op ware feiten, loop je het risico dat je je te veel laat beperken door de werkelijkheid. En in fictie mag juist alles. Al kloppen de feiten over de kunstwereld wel. Die heb ik zover mogelijk allemaal gecheckt.’’
Het ware verhaal van de roof is te bizar om waar te zijn. Twee als politieagenten verklede mannen werden door twee nachtwakers binnengelaten in het museum. Anderhalf uur later liepen ze met een aantal peperdure schilderijen, waaronder ‘Christus in de storm op het meer van Galilea’ van Rembrandt, naar buiten. ,,Die bewakers lapten de standprocedures totaal aan hun laars’’, stelt Post. ,,In mijn boek zijn het overigens drie agenten en het kost ze iets meer moeite om binnen te komen dan bij de echte roof. Ik was bang dat het anders ongeloofwaardig zou worden. In werkelijkheid hebben die nachtwakers de deur meteen opengedaan.’’
Voor zijn boek verzon hij dat één van de twee nachtwakers eerder die avond een joint zou hebben gerookt en dus stoned op zijn werk zat. Hij twijfelde of hij dit erin moest laten. Maar twee maanden voordat hij zijn manuscript ging inleveren, verscheen er een interview met een van die bewakers. ,,Daarin gaf hij toe wel eens stoned op zijn werk te zijn verschenen. Hij ontkende wel dat het op de avond van de roof zo was, maar als je zo veel jaar later met zo’n verhaal naar buiten komt, zegt dat genoeg.’’ De roof vond overigens plaats in 1990. De schilderijen, met een waarde van 300 miljoen dollar, zijn nog steeds zoek.
Een ander bizar punt dat in het boek naar voren komt, is het feit dat met name private musea hun kunstwerken niet laten verzekeren. ,,Ik wist dat ook niet, maar Ton Cremers, voormalig hoofd beveiliging van het Rijksmuseum, vertelde mij dat. Als werken verzekerd zijn is de kans namelijk groter dat criminelen schilderijen gaan stelen om losgeld te eisen. Een verzekeringsmaatschappij is nu eenmaal eerder geneigd een miljoen losgeld te betalen aan criminelen, dan vele miljoen meer uit te keren aan een museum voor de gestolen schilderijen. Dat zullen ze zelf overigens altijd ontkennen.’’
Tijdens het schrijven van zijn boek bracht hij vanzelfsprekend ook een bezoek aan het Isabella Stewart Gardner Museum in Boston. ,,Van de zomer, toen ik bijna klaar was met schrijven, zijn we daar geweest. Het is een heel mooi museum. De lege lijsten van die gestolen schilderijen hangen er nog steeds aan de muur. Een vreemd gezicht. Isabella Gardner heeft destijds namelijk in haar testament laten opnemen dat er niets aan het museum mag veranderen, dus ook de collectie niet.’’
Dankzij de uitgebreide research weet Elvin Post inmiddels heel erg veel over de kunstwereld. Onlangs liet de directeur van Veilinghuis Christie’s weten dat hij in het boek ‘niets nieuws’ had gelezen. ,,Dat is toch leuk om te horen. Ik was bang dat hij allerlei punten zou gaan noemen die niet kloppen. Al laat zo’n man natuurlijk niet het achterste van zijn tong zien.’’
Voorheen had Elvin Post weinig met schilderkunst: ,,In ‘Vals Beeld’ komt een suppoost voor die zich afvraagt wat die mensen nou zien in die schilderwerken als ze er minutenlang naar staan te kijken. Zo dacht ik vroeger ook. Ik was altijd aan het voetballen, maar als ik eens met mijn ouders naar een museum ging stond ik voornamelijk naar die mensen te kijken. Tegenwoordig heb ik er meer mee, ook omdat mijn vrouw schildert. Maar ik houd wel meer van modernere kunst.’’ Zoals van Henri Matisse, van wie een tekening aan de muur hangt in de huiskamer van Elvin Post. Een echte? ,,Ja’’, zegt Post lachend. ,,Een echte Geert Jan Jansen...’’ Het zal vast niet alle kenners opvallen.
10/10/2011 | boeken |
