‘Cloaca’ is een riool op een gecombineerde uitgang van endeldarm, urineleiders en eileider’, staat in de persmap van ‘Cloaca’, de nieuwe Nederlandse speelfilm van regisseur Willem van de Sande Bakhuyzen. Niet direct een titel die je zou verwachten bij een acteursfilm, waarin de vergane vriendschap tussen vier mannen centraal staat.‘Cloaca’ is op z’n minst een intrigerende titel die je nieuwsgierig maakt. En wie op het affiche ook nog de namen van Peter Blok, Pierre Bokma, Gijs Scholten van Aschat en Jaap Spijkers ziet staan, wordt helemaal benieuwd naar deze bewerking van het gelijknamige toneelstuk. In beide gevallen werd het scenario geschreven door Maria Goos, die inmiddels ook een behoorlijke reputatie heeft opgebouwd als schrijfster van televisiedrama’s als ‘Pleidooi’ en ‘Oud Geld’. Met zo’n team kan het bijna niet misgaan en dat gaat het dan ook zeker niet.
Centraal in ‘Cloaca’ staan vier oude studievrienden. Zij zijn inmiddels rond de veertig en de vriendschap is minder hecht dan voorheen. Omstandigheden zorgen er echter voor dat de vier weer bij elkaar komen. Het grootste probleem heeft gemeenteambtenaar Pieter (Pierre Bokma). Zijn problemen vormen het begin- en het eindpunt van de film. Voor zijn verjaardag heeft hij jarenlang een schilderij uit mogen zoeken uit het gemeentearchief. Nu blijkt dat deze schilderijen veel geld waard zijn, worden deze door de gemeente teruggevraagd.
Het probleem is vooral dat hij een aantal van deze schilderijen al verpatst blijkt te hebben om in zijn dure levensonderhoud te kunnen voorzien. Persoonlijker zijn de problemen van Tweede Kamer-lid Joep (Gijs Scholten van Aschat), die op het punt staat om minister te worden. Hij zit midden in een huwelijkscrisis en trekt tijdelijk in bij Pieter. Daar duikt ook Tom (Peter Blok) op, een aan lager wal geraakte advocaat, die vastbesloten is om Pieter te helpen bij diens problemen met zijn werkgever.
De vierde vriend, theaterregisseur Maarten (Jaap Spijkers), staat aan de vooravond van de première van zijn nieuwe stuk. Pikant is dat de dochter van Joep (Caro Lenssen) daarin een sexy rol speelt en dat Maarten zelfs een heimelijke relatie heeft met deze nog minderjarige dochter van Joep. Deze opeenhoping van problemen komt bij elkaar wanneer de oude vrienden besluiten elkaar te helpen. Dan blijkt echter dat van hun vroegere vriendschap niet veel over is en dat de heren hun eigen levens en ambities stellen boven hun vrienden.
Zoals verwacht vormt het acteerwerk de basis van deze verfilming van het gelijknamige toneelstuk van Het Toneel Speelt. In sommige scènes spelen de heren elkaar bijkans van het doek, waarbij subtiele, zwarte humor in alle dramatiek niet wordt vergeten. Daardoor is ‘Cloaca’ een soort toneelstuk op het witte doek geworden. Wel heeft Van de Sande Bakhuyzen flink wat aanpassingen gedaan om het stuk te vertalen naar het bioscoopscherm. Zo kwamen sommige personages in de film, op het toneel niet voor, en is flink wat van de theatertekst geschrapt.
Als één ding duidelijk wordt bij het zien van ‘Cloaca’ - de vier vrienden gebruiken deze term als ze elkaar gedag zeggen - is het dat in Nederland niet alleen populaire publieksfilms gemaakt worden, maar dat ook het filmhuispubliek nog steeds regelmatig verrast wordt met een pareltje van eigen bodem. Na het veelgeprezen ‘Familie’ levert Willem van de Sande Bakhuyzen met ‘Cloaca’ opnieuw een sterke verfilming van een theaterstuk af. Een film die mij doet uitzien naar meer werk van deze veelzijdige regisseur.
26/1/2012 | film |