Met ‘Nachtrit’ heeft regisseur Dana Nechushtan een bijzonder sterke film afgeleverd. Een psychologische thriller en een sociaal drama ineen, waarin de Amsterdamse taxioorlog wordt gebruikt om aan te tonen wat voor gevolgen politieke beslissingen kunnen hebben op het leven van een gewone taxichauffeur. Het rauwe en realistische ‘Nachtrit’ van Dana Nechushtan is zonder twijfel de beste Nederlandse film van dit jaar.In de film ‘Nachtrit’ zit een geweldige scène die precies aangeeft waar het Amsterdamse taxiconflict dat zich rond 2000 afspeelde om draaide. Taxichauffeur Dennis (Frank Lammers) rijdt door het nachtelijke Amsterdam en denkt een ritje te hebben. Net op dat moment pikt een concurrerende taxicentrale zijn klanten in. Dennis aarzelt niet, rijdt de taxi klem en probeert het stel uit de taxi te rukken. In luttele seconden staat de staat vol met vechtende taxichauffeurs, terwijl Dennis de wagen van zijn concurrent aan gort slaat.
Deze gebeurtenis raakt de kern van het conflict, dat draaide om het toelaten van concurrenten op de taximarkt. De ‘nieuwe’ taxichauffeurs kwamen immers aan de boterham van de bestaande chauffeurs. De gesloten taxiwereld bestond tot dat moment bij de gratie van opportunisme, zo vertelt Dana Nuchushtan in de persmap: ,,Op elk niveau gebruikt men elkaar om er uiteindelijk beter van te worden. maffia-achtige structuren die men alleen maar kent uit Italiaanse of Amerikaanse films blijken in Nederland heel normaal te zijn.’’
In dat wereldje rijdt Dennis al jaren pacht voor Joris (Hans Kesting). Hij droomt er echter van om zelf een taxivergunning te bezitten. Alleen dan kan hij samen met zijn broer Marco (Fedja van Huêt) zijn droom waarmaken: een eigen limousineservice. Deze Marco, automonteur in een louche garage, woont samen met zijn vrouw Elize (Peggy Jane de Schepper) en hun dochtertje. Dennis komt er vaak over de vloer. Ze hebben het niet breed en daarom willen de broers niets liever dan hun eigen lucratieve zaak beginnen.
Tegen de zin van Marco koopt Dennis voor heel veel geld een taxivergunning. Hij sluit hiervoor onder toeziend oog van de Godfather van de taxiwereld, de directeur van taxicentrale Motax (Henk Poort), een lening af tegen woekerrente. Hij koopt een splinternieuwe auto, een net pak en gaat de straat op. In het begin gaat het goed en krijgt hij veel goed betaalde ritjes toegewezen. Dan blijkt echter dat er nieuwe regels worden ingevoerd. In één klap is de peperdure vergunning van Dennis waardeloos. De komst van een concurrerende taxicentrale gooit zijn toekomst definitief in duigen.
Dana Nechushtan (‘Total Loss’ en ‘Dunya en Desie’) zet het taximilieu op overtuigende wijze neer. Het is duidelijk dat de meeste chauffeurs het niet breed hebben, waardoor de concurrenten hun leven onzeker maken. Blind voor de dubieuze praktijken van de leiders van hun taxicentrale, geven de chauffeurs de concurrenten de schuld van hun problemen. Het scenario van Franky Ribbens richt zich op een klein deel van een groter verhaal en deze aanpak werkt zeer goed. ‘Nachtrit’ is een rauw drama, dat inzoomt op de persoonlijke gevolgen van politieke beslissingen voor man van de straat.
Naast het overtuigende scenario en de sterke vorm van de film wordt de kracht van ‘Nachtrit’ vooral bepaald door hoofdrolspeler Frank Lammers. Wie hem bezig ziet kan zich moeilijk voorstellen dat de makers de rol in eerste instantie vergeven hadden aan Daniel Boissevain. Lammers maakt het leed van de opportunistische Dennis, die uitblinkt in het nemen van net de verkeerde beslissingen, voelbaar. Hij speelt, zonder dat hij dit doorheeft, met vuur en brengt daardoor niet alleen zichzelf, maar ook zijn familie in gevaar.
Lammers kreeg onlangs volkomen terecht het Gouden Kalf voor beste acteur uitgereikt. Ook Fedja van Huêt (Gouden Kalf beste mannelijke bijrol) en Peggy Jane de Schepper (nominatie Gouden Kalf beste vrouwelijke bijrol) leveren sterke prestaties. ‘Nachtrit’ is een echte, rauwe en beklemmende film. Een groot conflict, wordt in een klein en persoonlijk verhaal voelbaar gemaakt. Het zou mij verbazen als er dit jaar een nog betere film van eigen bodem verschijnt dan ‘Nachtrit’.
31/1/2012 | film |