De film ‘TBS’ kreeg begin dit jaar veel aandacht in de media. Regisseur Pieter Kuijpers pakte een actueel onderwerp bij de hand, gaf zijn film de provocerende titel ‘TBS’ mee en koppelde cabaretier Theo Maassen aan de piepjonge Lisa Smit. ‘TBS’ is tevens een van de zes Telefilms van 2008 en dus was de film onlangs al te zien op televisie en nu op dvd.Pieter Kuijpers maakte met ‘Van God Los’, ‘Off Screen’ en ‘Dennis P.’ eerder films die een actueel onderwerp hadden. Misschien wel logisch daarom dat hij daar nu weer voor koos. En niet meer in komedievorm, zoals bij ‘ Dennis P.’, maar terug naar een duistere wereld, waarin de scheidslijn tussen goed en kwaad nauwelijks waarneembaar is.
Deze keer staat TBS’er Johan van der Sterre (Theo Maassen) centraal. Hij zit vast vanwege de moord op zijn vader en zusje. Onterecht, zo blijft hij beweren. Verzoeken voor proefverloven worden echter keer op keer ingetrokken en de behandeling zelf lijkt in zijn geval ook niet aan te slaan. Hij blijft immers ontkennen iets verkeerd gedaan te hebben. De enige die dit kan getuigen is zijn moeder. Die laat echter al jaren niets meer van zich horen.
Ten einde raad ontsnapt Johan samen met een medegedetineerde uit de TBS-kliniek. Een arts wordt hierbij op beestachtige wijze gedood, maar daar heeft Johan naar eigen zeggen niets mee te maken. Op zijn vlucht op weg naar België ontvoert hij de dertienjarige Tessa. Ze gaan op zoek naar zijn moeder en intussen ontstaat een band tussen ontvoerder Johan en de gegijzelde Tessa. Als ze zijn moeder vinden, wacht Johan en Tessa allebei een bizarre verrassing.
‘TBS’ roept vanaf de eerste beelden een onaangenaam gevoel op. Mede dankzij broeierige ‘achtergrondmuziek’ hangt er een continue spanning. De effectieve montage en het sterke camerawerk van Bert Pot dragen hieraan bij. Als kijker word je steeds op het verkeerde been gezet. Aan de ene kant hoor je de gruwelijke details over Johan’s verleden, aan de andere kant zijn wanhopige ontkenningen die het beeld oproepen van iemand die ten onrechte de hele wereld tegen zich heeft. Kuijpers speelt duidelijk een psychologisch spel met de kijker.
Ook in de omgang met de ontluikende puber Tessa zit datzelfde tweeslachtige gevoel. De trouwe hondenogen van Theo Maassen zorgen ervoor dat je wilt geloven dat hij haar geen pijn zal doen, maar zijn daden roepen een ander gevoel op. Die scheidslijn tussen goed en kwaad straalt van het gezicht van de cabaretier/acteur af. Hij is geknipt voor zijn rol en maakt indruk, net als zijn jonge tegenspeelster Lisa Smit. Ze gaat iets te gemakkelijk om in het begin, maar daarna overtuigt zij volledig.
‘TBS’ had een meesterlijke film kunnen zijn, vergelijkbaar met Kuijpers eerdere ‘Van God Los’. In die film hield hij de overtuigende dreiging de hele film vol. In ‘TBS’ schiet het verhaal kort voor het einde helaas uit de bocht. Het moment waarop tientallen journalisten in een aan twee kanten door de politie afgezette tunnel op de auto van Johan afstormen, is niet alleen vreemd, maar zelfs belachelijk.
De reden ervan wordt snel duidelijk, maar draagt niet bij aan een geloofwaardig vervolg. Gelukkig maakt Kuijpers deze uitglijder aan het einde goed met een slot dat je bij de keel grijpt.
23/2/2012 | film |