Het Nationale Toneel en Annette Speelt produceerden gezamenlijk de klassieker ‘Othello’ van William Shakespeare. De tragische liefdesgeschiedenis in de regie van Johan Doesburg is op maandag 15 januari te zien in de Rotterdamse Schouwburg. Voor hoofdrolspeler en artistiek leider Thijs Römer (28) van Annette Speelt is het de eerste keer dat hij met zijn gezelschap in de Rotterdamse Schouwburg staat.Annette Speelt bestaat sinds 2002 en heeft al negen producties op z’n cv. Toch staat dit jonge toneelgezelschap pas met de tiende voorstelling, een co-productie met het Nationale Toneel, voor het eerst in Rotterdam. Na het aanschouwen van ‘Othello’ zullen ze in de Maasstad waarschijnlijk niet meer twijfelen over het enthousiaste gezelschap. Pers en publiek reageren lovend op deze nieuwe Shakespeare-bewerking van Johan Doesburg. Lof is er ook voor hoofdrolspeler Thijs Römer, waarschijnlijk de jongste Othello ooit.
,,Een fantastische rol’’, zegt Römer. ,,Geweldig om Othello te spelen met Michel Sluysmans (met wie hij Annette Speelt in 2002 oprichtte) naast me in de grote Schouwburgen. Een enorme uitdaging, tijdens het repetitieproces, maar nog steeds elke avond. Het is nogal een boog die we op zo’n avond afleggen van a naar z. Het is prachtige taal, maar wel heftig. In het begin was het vooral stampen en je de tekst eigen maken. De eerste keren dat je het in het repetitielokaal speelt, zak je door de grond. Maar eenmaal overwonnen, voelde ik echt een verbintenis met die prachtige taal van Shakespeare.’’
De vriendschap tussen generaal Othello en zijn vaandrig Jago (Michel Sluysmans) komt onder druk te staan door het geheime huwelijk van Othello met Desdemona (Pauline Greidanus). Bovendien heeft Othello iemand anders dan Jago benoemd als zijn luitenant. Jago besluit wraak te nemen en richt al liegend en manipulerend de liefde tussen Othello en Desdemona ten gronde. ,,Het gaat uiteindelijk helemaal fout. Het slot is zeer treurig en is er absoluut geen hoop aan te ontlenen. Toch wordt het stuk nergens cynisch. Iedereen blijft hartstochtelijk vechten voor de liefde en dus zit in de ellende toch een sprankje hoop. Dat vind ik mooi.’’
,,Jago handelt niet alleen vanuit kwade bedoelingen, maar ook vanuit goede’’, vindt Römer. ,,Hij voelt zich verraden door zijn beste vriend die in het geheim trouwt en er vandoor gaat. Ik zie ze als twee boezemvrienden die tot de basisschool altijd alles samen doen. Dan gaan ze naar de middelbare school en krijgt een van de twee een vriendinnetje. De ander hoort steeds minder van zijn beste vriend en voelt zich verraden. Vervolgens probeert hij in die relatie van zijn vriend en dat meisjes te wroeten om het kapot te maken. Omdat hij zich alleen voelt.’’
Het mooie aan zijn eigen rol vindt Römer de manier waarop Othello reageert op de liefde. ,,Hij is gewend aan de zwart-wit wereld van het leger, vol moord en doodslag. Als hij verliefd wordt leert hij de poëzie van het leven kennen. Tegelijkertijd vertroebelt de liefde zijn geest. Jago vertelt leugens over Desdemona en toch neemt Othello alles aan. Sommigen vragen zich af waarom Othello Jago gelooft. Maar zij hebben jaren samen op het slagveld gestaan en Othello vertrouwt hem blindelings. Othello probeert wel met zijn vrouw te praten, maar zij zegt precies de verkeerde dingen. Daardoor worden zijn vermoedens alleen maar bevestigd.’’
‘Othello’ speelt zich af in een indrukwekkend decor van zeecontainers. Naast de klassieke teksten wordt er gebruik gemaakt van een videocamera waarmee cruciale gebeurtenissen letterlijk worden vastgelegd. ,,We wilden het stuk niet te klassiek ensceneren’’, verklaart Römer de vormgeving. ,,Decorontwerper Tom Schenk kwam met het idee voor die containers. Ik moet zeggen dat je wordt gereduceerd tot een legopoppetje als je voor het eerst in dat decor staat. En die enorme wanden overdonderen je als toeschouwer ook. Het brengt echt iets teweeg bij de mensen in de zaal.’’
Met deze co-productie levert het kleine toneelgezelschap Annette Speelt voor het eerst een grote zaal productie af, niet geheel toevallig in samenwerking met het Nationale Toneel. ,,Onze eerste voorstelling ‘De Perzen’ ontstond destijds onder het dak van het Nationale Toneel en ook daarna is er altijd contact geweest. Wij wilden graag een keer met regisseur Johan Doesburg werken en daarom hebben we de handen ineengeslagen. Het is voor ons vooral leerzaam om te zien wat er allemaal bij zo’n productie komt kijken. Uiteindelijk willen we zelf ook grote zaal voorstellingen maken. Productioneel kunnen we dat wel aan, maar we hebben te weinig geld. Het budget van ‘Othello’ is vier keer ons hele jaarbudget.’’
Het gezelschap werkt niet planmatig en wil op eigen wijze verder groeien. ,,Als klein gezelschap kunnen we veel zelf bepalen; welke stukken we op ons repertoire zetten en met wie we willen werken. Wij beslissen alles met de mensen die meewerken. Dat zorgt voor betrokkenheid en verhoogt de noodzaak om iets op het toneel te brengen.’’ Theaters reageren positief en dus kan de volgende voorstelling van Annette Speelt ‘De Eeuw van mijn dochter’ door heel Nederland worden gespeeld. ,,Behalve in Rotterdam’’, besluit Römer teleurgesteld. ,,Misschien volgend jaar, zeggen ze elk jaar. We blijven vol goede hoop.’’ (2006)
10/1/2012 | theater |