Onder regie van de Duitse gastregisseur Andreas Kriegenburg speelt het ro theater momenteel ‘Richard III’ van William Shakespeare. Kriegenburg is hoofdregisseur van het Hamburgse Thalia Theater, waar het Rotterdamse gezelschap nauw mee samenwerkt. Voor de hoofdrol vroeg hij Rogier Philipoom, die eerder in voorstellingen van het ro theater te zien was. ‘Meiskes en Jongens’ leverde hem zijn eerste hoofdrol op in ‘Richard III’.Het ro theater speelde ‘Meiskes en Jongens’ in Hamburg. Andreas Kriegenburg zag de voorstelling en zei meteen tegen artistiek leider Alize Zandwijk van het ro theater: met hem wil ik werken. Rogier Philipoom: ,,Het was op dat moment nog niet eens bekend wat hij zou gaan maken, alleen dat hij een voorstelling voor het ro theater zou regisseren. Waarom hij mij koos, heeft hij niet gezegd. Hij heeft het wel geprobeerd, maar kon het niet uitleggen. Ik houd daar wel van, als mensen iets niet onder woorden kunnen brengen. Ik vond het vleiend genoeg dat hij zei: met hem wil ik dat maken.’’
Het werd dus ‘Richard III’. Na vijf jaar freelancen zijn eerste hoofdrol bij het ro theater, waar hij inmiddels tot het vaste ensemble behoort. Drie uur achtereen op het toneel, met een lap tekst van Shakespeare voor zijn kiezen. ,,Shakespeare heeft soms wel twintig zinnen nodig om iemand ‘ja’ te laten zeggen, met beeldspraak en prachtige metrums’’, zegt Philipoom. ,,Natuurlijk had ik tijdens de repetities wel eens zoiets van: waar ben ik aan begonnen? Maar de opvatting van Kriegenberg is juist: een rol moet geen moeite kosten.’’
,,Tijdens repetities loop je tegen dingen aan, maar ik ben niet meer zo dat ik dan vast blijf zitten of ga lopen wroeten. Dat doe ik niet meer. Ik wil niet met een depressief gevoel naar huis gaan. Of het een moeilijke rol is? Zoals ik het heb aangepakt niet. Ik sta drie uur op het toneel. Dat is wel een enorme berg die je voor je ziet en waar je overheen moet fietsen. Ik doe dat daarom bewust stapje voor stapje en ben helemaal niet bezig met wat nog voor me ligt. Langzaam kabbelt het dan af, zonder dat ik daar huishoog tegenop hoef te zien.’’
,,Na de première had ik wel last van mijn buikspieren. Het was dan ook een hectische week. Het is tekst van een hoog niveau die vanuit je buik moet komen, anders red je het niet. Ik voelde dus die spanning, in die zin was het zwaar. Maar aan de andere kant had ik na afloop een heel prettig gevoel.’’ Tijdens het spelen gingen zijn gedachten soms zelfs een andere kant op: ,,Alsof ik boven mezelf zweefde. Terwijl ik bezig was met heel moeilijke teksten, dacht ik: het gaat wel aardig en zou die en die in de zaal zitten? Heel apart, inderdaad.’’
Richard III is in het stuk van Shakespeare de incarnatie van het kwaad, een man die er alles voor over heeft om aan de macht te komen. Na de oorlog richt hij zich op zijn eigen familie en laat hij zijn twee broers en hun zonen vermoorden. In de regie van Andreas Kriegenberg is ‘Richard III’ vooral een stuk ‘over de grotere geschiedenis van macht en onmacht, in een duister universum’. Aan Rogier Philipoom de taak om de nachtmerrie in Richards hoofd goed neer te zetten. Met hulp van regisseur Andreas Kriegenberg.
Dat Kriegenberg geen Nederlands en amper Engels spreekt, was geen probleem. ,,Het was vooral heel erg leuk. Hij had de Duitse tekst altijd bij de hand, maar tekst werkt in het Nederlands soms toch anders. Hij werkte daarom heel erg met melodieën, waardoor het bijna muziek werd. Als hij heel precies probeerde iets uit te leggen begon hij in het Engels, maar schakelde toch over op Duits omdat het hem anders niet lukte. Daardoor duurde het soms langer om elkaar te begrijpen, maar uiteindelijk kwamen we er altijd uit.’’
Taal is dan ook niet altijd belangrijk om een stuk te laten werken. Philipoom vertelt over de voorstelling ‘Onschuld’ van Kriegenberg die hij in Duitsland zag: ,,Dat stuk behoort inmiddels tot mijn top 3 van favoriete stukken. Ik verstond er heel weinig van, maar genoot er toch van. Van het taalgebruik en vooral hoe hard ze het speelden. Ik heb echt genoten en wist daarna zeker dat ik met hem wilde werken. Vooral door de manier waarop hij dat had geregisseerd.’’ Later dit seizoen staat hij in ‘Onschuld’, onder regie van Alize Zandwijk.
Ook is hij te zien in reprises van ‘Platonov’ en ‘Meiskes en Jongens’. Een drukke agenda. ,,Inderdaad pittig, maar ik probeer het per dag te bekijken, zonder te veel vooruit te denken. Eigenlijk hetzelfde als met die tekst. Zo is het eigenlijk met alles. Ik probeer in het hier en nu te leven. Of dat lukt? Soms wel en soms niet, maar dat vind ik niet erg. Misschien ben ik wel onstabiel, maar anderen zeggen dan weer: je bent er zo tevreden over dat je onstabiel bent, dat het toch weer stabiel wordt. Misschien is dat wel zo. Of wordt het nu te vaag?’’
12/12/2011 | theater |